بيمه حمل و نقل کالا: بيمه اي است که به موجب آن بيمه گر در مقابل حق بيمه اي که از بيمه گذار دريافت مي کند متعهد مي شود در جريان حمل کالا از نقطه اي به نقطه ديگر در نتيجه وقوع خطرهاي موضوع بيمه چنانچه ، کالا تلف شده و يا دچار خسارت شود و يا بيمه گذار در رابطه بااين خطرات هزينه اي متحمل شود، زيان وارده را بپردازد .
بيمه حمل و نقل به صورت کلي به دو طريق ساده و عمومي صادر مي گردد:

بيمه حمل و نقل ساده:
بيمه حمل و نقل کالا، بيمه‌اي است که براي حمل کالاي معيني صادر مي‌شود و در آن مشخصات مورد بيمه از جمله نوع کالا، مقدار و ارزش کالا، طريق و نحوه حمل و موضوعات ديگري که مبين حقوق و تعهدات طرفين قرارداد مي‌باشد قيد ميگردد. مثلاً شخصي تصميم به حمل مقدار معيني ماشين‌آلات که نوع و مقدار و مشخصات آن معلوم است از کشوري به کشور ديگر دارد و براي آن درخواست بيمه مي‌کند. در چنين صورتي براي بيمه‌گذار بيمه ‌اي صادر مي‌شود که در آن کليه مشخصات مربوط به مورد بيمه و وضعيت حمل ذکر مي‌شود. با صدور اين بيمه بيمه‌گذار موظف است حق‌بيمه مربوط را که در بيمه‌ تعيين شده بپردازد و بيمه‌گر نيز در مقابل متعهد جبران خسارت‌هاي احتمالي وارد به مورد بيمه در جريان حمل از مبدا تا مقصد طبق شرايط بيمه‌ خواهد بود.
 
بيمه حمل ونقل عمومي:
بيمه حمل و نقل کالا عمومي يک قرارداد کلي است که بين بيمه‌گر و بيمه‌گذار منعقد مي‌گردد و در آن شرايط اصلي بيمه و رئوس کلي حقوق و تعهدات طرفين معين مي‌شود. لکن مشخصات محمولات و نحوه حمل آنها زماني به اطلاع بيمه‌گر مي‌رسد که بيمه‌گذار اقدام به حمل کالا مي‌نمايد. با صدور چنين قراردادهايي کليه حمل و نقل‌هايي که بيمه‌گذار در آينده انجام مي‌دهد تحت پوشش بيمه قرار مي‌گيرد مشروط به اينکه بيمه‌گذار مشخصات و نحوه حمل کالا و وسيله حمل، مبدا و مقصد و بطور کلي آنچه که در بيمه‌نامه پيش‌بيني نشده و احتياج به تصريح دارد قبل از حمل به اطلاع بيمه‌گر برساند تا بيمه‌گر نسبت به صدور گواهي بيمه اقدام نمايد. بديهي است اين اطلاعات مي‌بايست قبل از شروع حمل به اطلاع بيمه‌گر برسد مگر اينکه ترتيب ديگري در قرارداد مورد توافق قرار گرفته باشد.
   

بيمه حمل و نقل کالا بر اساس طريقه حمل، محدوده جغرافيايي و پوشش هاي بيمه اي قابليت تقسيم بندي به شرح ذيل را دارد:

  • بر اساس طربقه حمل: طبق اين روش بيمه حمل و نقل کالا به طرق زميني، هوايي، دريايي و ترکيبي تقسيم مي شود که در بيمه حمل و نقل به روش هاي دريايي حمل بر شناورهاي کوچک و حمل بر کشتي هاي طبقه بندي شده از ديگر تقسيمات اين نوع بيمه مي باشد که هر کدام نرخ و شرايط خود را دارد.
  • بر اساس محدوده جغرافيايي: بر اساس اين نظريه بيمه حمل و نقل کالا به داخلي، وارداتي، صادراتي و ترانزيت تقسيم مي شود. در بيمه حمل و نقل داخلي به دو متد و رويه عمل مي گردد. بيمه حمل و نقل داخلي با خطرات محدود (آتش سوزي - حادثه و سرقت کلي) و با خطرات اضافي (تمام خطر).
   
رشته بيمه حمل ونقل کالا مشتمل بر8زير رشته ميباشد که عبارتنداز:
  • بيمه حمل و نقل کالا داخلي (عمومي)
    کالايي که توسط اشخاص حقيقي يا حقوقي در داخل کشور از شهري به شهر ديگر جابجا مي‌شوند، تحت عنوان بيمه‌هاي داخلي تحت پوشش بيمه قرار مي‌گيرند.
  • بيمه حمل و نقل کالا وارداتي (عمومي)
    کالاهايي که بنا به مصالح مملکتي و نيازهاي اقتصادي کشور از خارج وارد کشور مي‌گردند، تحت عنوان بيمه‌هاي وارداتي تحت پوشش بيمه‌اي قرار مي‌گيرند.
  • قرارداد بيمه حمل و نقل کالا صادراتي(عمومي)
    کالاهايي که توسط صادرکنندگان جهت عرضه در بازار جهاني به خارج از کشور ارسال مي‌گردد، تحت عنوان بيمه‌‌هاي صادراتي تحت پوشش بيمه‌اي قرار مي‌گيرند.
     
  • بيمه حمل و نقل کالا ترانزيت(عمومي)
    قراردادهاي بيمه حمل و نقل کالا ترانزيت (عمومي) قرارداد بيمه‌اي مي‌باشند که براي بيمه نمودن کالايي که از کشوري خارجي حرکت کرده و به کشور خارجي ديگري مي‌روند استفاده مي‌شود.
  • بيمه حمل و نقل کالا داخلي (ساده)
    کالايي که توسط اشخاص حقيقي يا حقوقي در داخل کشور از شهري به شهر ديگر جابجا مي‌شوند، تحت عنوان بيمه‌‌هاي داخلي تحت پوشش بيمه قرار مي‌گيرند.
  • بيمه حمل و نقل کالا وارداتي(ساده)
    کالاهايي که بنا به مصالح مملکتي و نيازهاي اقتصادي کشور از خارج وارد کشور مي‌گردند، تحت عنوان بيمه‌هاي وارداتي تحت پوشش بيمه‌اي قرار مي‌گيرند.
  • بيمه حمل و نقل کالا صادراتي(ساده)
    کالاهايي که توسط صادرکنندگان جهت عرضه در بازار جهاني به خارج از کشور ارسال مي‌گردد، تحت عنوان بيمه هاي صادراتي تحت پوشش بيمه‌اي قرار مي‌گيرند.
  • بيمه حمل و نقل کالا ترانزيت(ساده)
    بيمه هاي حمل و نقل ساده ترانزيت بيمه‌نامه‌اي مي‌باشند که براي بيمه نمودن کالايي که از کشوري خارجي حرکت کرده و به کشور خارجي ديگري مي‌روند استفاده مي‌شود.
  • قراردادهاي بيمه حمل ونقل کالاي ترتنزيت را ميتوان به دودسته زير تقسيم نمود:
  • عبوري: کالا لزوماً‌ از مرز ايران گذر کند.
  • غيرعبوري: کالا از مرز ايران گذر نکند.